افغان یا اوغان در اصل نام یكی از طوایف بدوی ساكن در شرق خراسان و نواحی مجاور هندوكش است كه خود را پشتون، پختون یا پتان مینامیدند و زبانشان نیز پشتو است كه از زبانهای ایرانی شرقی محسوب میگردد. چنانكه در قرون گذشته افغان عموماً بر كسانی اطلاق میشد كه پشتو زبان بودند و یكی از طوایف منطقه را تشكیل میدادند. نژاد اینان نیز ـ چنانكه گفته شد ـ محل اختلاف است. بعضی از محققان آنها را از اقوام ایرانی، بعضی دیگر، تیرهای از آنها یعنی غلزاییها (غلجاییها) را اصلاً از تركان خَلَج دانستهاند. امّا آنچه به روزگار كهن مشهور بود آن است كه آنها را ایرانی میدانستند. چنانكه ابن بطوطه از آنها به همین عنوان یاد كرده است. مطابق نسبنامهای افسانهای كه در كتاب حاضر آمده و بعدها بعضی نویسندگان كشور افغانستان نیز كم و بیش آن را، لااقل به عنوان باوری كهن، تكرار كردهاند، افغانها به یكی از اخلاف یعقوب نواده ابراهیم خلیلاللّه (ع) به نام قیس عبدالرشید منسوبند كه در عصر پیامبر، اسلام آورد. یكی از نوادگان این مرد در زمره مریدان خواجه ابومحمد ابدال چشتی صوفی مشهور درآمد و لقب ابدالی یافت و ابدالیان (افغانان) همه به او نسب میبرند.
ابدالیان خود مركب از چند تیرهاند مانند سدوزایی، پوپلزایی (فوفلزایی)، محمدزایی كه در دو قرن اخیر از ایشان نخست سدوزاییها (درّانی) و سپس محمدزاییها به منطقه شرق خراسان حكم راندهاند.
بیش از ثلث كتاب درباره دوره حكومت احمدخان درّانی بویژه جنگهای او در هند است و نویسنده خاصه در این موارد به تفصیل گراییده است. وی پس از ذكر پایان كار احمدخان به ذكر رقابت فرزندان او بر سر حكومت، پیروزی تیمورشاه و مخالفت درّانیان با او پرداخته و داستان بعضی شورشها، یورش تیمور به هند و جنگ با سیكها را آورده و سپس از پیكار او با ازبكان بخارا یاد كرده است. در همین دوره پس از یورش دوم تیمور به مولتان و بهاولپور، مردم كشمیر بر ضد او قیام كردند و لشكر تیمور را بشكستند كه به فتح مجدد این ناحیه توسط او منجر گردید. امّا رقابت شدید بر سر میراث احمدخان و تیمور درانی، پس از این میان فرزندان تیمور یعنی محمدشاه و زمان شاه و شجاعالملك و فیروزالدین و همایون شاه رخ داد كه یك دوره نسبتاً پرفراز و نشیب در تاریخ خراسان به شمار میرود و مهمترین كوششهای ایرانیان برای تجدید استیلای دولت بر هرات و قندهار و كابل و دیگر شهرها در همین دوره اتفاق افتاد.
دانلود كتاب:» کاربر گرامی ، برای دریافت(دانلود) کتاب می بایست به عضویت وب سایت درآمده و وارد حساب کاربری خود شوید.
