یكی‌ از قواعد مهم‌ حقوق‌ بین‌الملل‌، دفاع‌ مشروع‌ است‌ كه‌ در قرن‌ بیستم‌ اهمیت‌ بسزایی‌ یافته‌ است‌. طی‌ قرون‌ متمادی‌ دولتها حق‌ داشتند، اختلافات‌ خود را با توسل‌ به‌ زور حل‌ و فصل‌ كنند، لذا نیازمند توسل‌ به‌ این‌ قاعده‌ نبوده‌ و تنها زمانی‌ كه‌ در پی‌ اهداف‌ سیاسی‌ بودند، از آن‌ استفاده‌ می‌كردند. وقوع‌ اولین‌ جنگ‌ جهانی‌ در اوایل‌ قرن‌ بیستم‌ و تلفات‌ و خسارات‌ بی‌شماری‌ كه‌ بر جای‌ نهاد، موجب‌ شد تا تلاشهای‌ جامعه‌ بین‌المللی‌ برای‌ منع‌ توسل‌ به‌ زور فزونی‌ یافته‌ و میثاق‌ جامعه‌ ملل‌ بدون‌ اینكه‌ به‌ منع‌ كامل‌ جنگ‌ بپردازد، شرایطی‌ برای‌ آن‌ مقرر داشت‌.

در این‌ كتاب‌ سه‌ مقوله‌ به‌ طور اجمالی‌ بررسی‌ می‌شود. نخست‌ به‌ برخی‌ از نكات‌ مهم‌ نظریه‌ معاصر [حقوق‌ فردی‌] می‌پردازیم‌. دوم‌، ضمن‌ این‌ كار به‌ گستره‌ و مجموعه‌ نظریه‌ها و بیانیه‌ها درباره‌ [حقوق‌ فردی‌] می‌پردازیم‌، با این‌ قصد كه‌ درباره‌ شیوه‌ها و نمونه‌های‌ رفتارهای‌ فكری‌ بشر راجع‌ به‌ سیاست‌ به‌ شناخت‌ بیشتری‌ دست‌ یابیم‌. مفهوم‌ [حقوق‌ فردی‌] در این‌ مقوله‌ به‌ طور خاص‌ سودمند است‌ زیرا هم‌ بر مفهوم‌ فرد اشراف‌ دارد و هم‌ به‌ مفهوم‌ وابستگی‌ و انجمن‌ سیاسی‌ و به‌ مسائلی‌ می‌پردازد كه‌ هم‌ جنبه‌ فردی‌ دارد و هم‌ عمومی‌ و ما را از آرزوهای‌ بشر و رفتارهای‌ مردم‌ نسبت‌ به‌ خودشان‌ چه‌ به‌ عنوان‌ بازیگران‌ سیاسی‌ و چه‌ به‌ عنوان‌ اعضای‌ جوامع‌ آگاه‌ می‌كند. [حقوق‌ فردی‌] دارای‌ معانی‌ آشكاری‌ است‌ كه‌ بر كسانی‌ كه‌ آن‌ را به‌ كار می‌برند پوشیده‌ نیست‌ و همچنین‌ دارای‌ معانی‌ نخبه‌ای‌ است‌ كه‌ پژوهندگان‌ و دانشجویان‌ [حقوق‌ فردی‌] باید آن‌ را بگشایند.

مطالعه‌ تاریخی‌ و كسب‌ اطلاعات‌ در باره‌ نظام‌ معاصر ضروری‌ است‌. بنابراین‌ مطالبی‌ راجع‌ به‌ خصوصیات‌ بازیگران‌ عمده‌ دولتی‌ و غیر دولتی‌ در سیاست‌ جهانی‌ و در باره‌ چشم‌انداز و كاركرد نهادهای‌ اصلی‌ شكل‌ گرفته‌ در عرصه‌ بین‌الملل‌ نیز فراهم‌ آورده‌ایم‌. به‌ كرات‌ بحثهای‌ نظری‌ خود را با جزئیاتی‌ در باره‌ چگونگی‌ عملكرد كنونی‌ و گذشته‌ جهان‌ تبیین‌ كرده‌ایم‌. این‌ موضوع‌ نه‌ تنها در متن‌ كتاب‌، بلكه‌ حتی‌ در نقشه‌های‌ آخر كتاب‌ و دو ضمیمه‌ پایانی‌ رعایت‌ شده‌ است‌: در ضمیمه‌ها روزشمار حوادث‌ جهان‌ سیاست‌ و همچنین‌ اطلاعات‌ مقایسه‌ای‌ از ویژگیها ومشخصات‌ دولتهای‌ جدید آمده‌ است‌. بدین‌ ترتیب‌ سعی‌ كرده‌ایم‌ راهی‌ را بپیمائیم‌ كه‌ هم‌ سنت‌ گرایان‌ را پسند افتد و هم‌ دانشمندان‌ علم‌گرا را خوشایند باشد.

جهانی‌ شدن‌ بیشتر مولد پرسش‌ است‌ تا پاسخ‌. از یك‌ جهت‌ جهانی‌ شدن‌ پدیده‌ای‌ بسیار قدیمی‌ است‌. ریشه‌ و ماهیت‌ آن‌ به‌ بیش‌ از پنج‌ قرن‌ قبل‌ بر می‌گردد. امّا از جهت‌ دیگر، جهانی‌ شدن‌ پدیده‌ نوینی‌ است‌. آگاهی‌ از آن‌ به‌ بیش‌ از یك‌ دهه‌ باز نمی‌گردد. بنابراین‌ از همان‌ ابتدا به‌ساكن‌، جهانی‌ شدن‌ در بستر تاریخ‌ قرار گرفته‌ و بستر جدیدی‌ را برای‌ مطالعه‌ و ارزیابی‌ روابط‌ بین‌ الملل‌ و تاریخ‌ آن‌ فراهم‌ كرده‌ است‌.
مفهوم‌ جهانی‌ شدن‌ با همه‌ نقائص‌ و ابهاماتی‌ كه‌ دربر دارد توصیف‌ كننده‌ تاریخ‌ معاصر است‌. كثرت‌ نوشتارها، كنفرانسها، سمینارها و گزارشها از یك‌سو، بیانگر این‌ امر است‌ كه‌ جهانی‌ شدن‌ پدیده‌های‌ سیاسی‌، اقتصادی‌، اجتماعی‌ و امنیتی‌ را در سطوح‌ چهارگانه‌ محلی‌، ملی‌، منطقه‌ای‌ و جهانی‌ توصیف‌ و تبیین‌ می‌كند و از سوی‌ دیگر، بیانگر وجود اختلاف‌ نظر در مورد مباحثی‌ است‌ كه‌ به‌ شكل‌ پرسشهایی‌ قابل‌ بررسی‌ هستند. این‌ پرسشها را می‌توان‌ به‌ شكل‌ زیر عنوان‌ كرد: جهانی‌ شدن‌ چیست‌ و چگونه‌ باید مطالعه‌ شود؟ جهانی‌ شدن‌ چه‌ نتایجی‌ را برای‌ زندگی‌ انسانها و نهادهای‌ حكومتی‌ و جهانی‌ دربر دارد؟ جهانی‌ شدن‌ چه‌ فرصتها و محدودیتهایی‌ را برای‌ بازیگران‌ جهانی‌ مانند انسانها، گروه‌ها، حكومتها، سازمانهای‌ دولتی‌ و غیردولتی‌ و شركتهای‌ جهانی‌ به‌ وجود آورده‌ است‌؟ و بالأخره‌ چه‌ انتقاداتی‌ بر آن‌ وارد است‌؟

به‌ منظور بسترسازی‌ «گفتگو» بعنوان‌ راهكاری‌ جهت‌ تبادل‌ نظر صریح‌، شفاف‌ و بی‌واسطه‌ی‌ نمایندگان‌ افكار عمومی‌ ایران‌ و آلمان‌ در مورد موضوعات‌ فراگیر جهانی‌، سمینار رسانه‌ای‌ ایران‌ و آلمان‌ توسط‌ اداره‌ كل‌ اطلاعات‌ و مطبوعات‌ وزارت‌ امور خارجه‌ جمهوری‌ اسلامی‌ ایران‌ برنامه‌ریزی‌ شده‌ و در روز دوشنبه‌ مورخ‌ 20/12/80 در دفتر مطالعات‌ سیاسی‌ و بین‌المللی‌ آن‌ وزارت‌ برگزار گردید.

در تئوری‌ كلاسیك‌ حقوق‌ بین‌الملل‌ ـ براساس‌ اصل‌ تساوی‌ و حاكمیت‌ دولت‌ها ـ مسئولیت‌ دولت‌ها در نقض‌ معاهدات‌ بین‌المللی‌ و یا حقوق‌ بین‌الملل‌ عرفی‌ فقط‌ براساس‌ قوانین‌ داخلی‌ (ملی‌) كشورها قابل‌ احراز می‌باشد.
بنابراین‌ محاكمه‌ مسئولان‌ و مرتكبان‌ چنین‌ نقضی‌ نیز فقط‌ از راه‌ تشكیل‌ محاكم‌ ملی‌ قابل‌ اعمال‌ و اجراء می‌باشد مگر اینكه‌ دولت‌ها اراده‌ خود را در بین‌المللی‌ تلقی‌ كردن‌ یك‌ تخلف‌ و سپردن‌ حق‌ محاكمه‌ به‌ یك‌ نهاد بین‌المللی‌ مثلاً از طریق‌ یك‌ قرارداد بین‌المللی‌ اعلام‌ كرده‌ باشند.

این‌ كتاب‌، مقدمه‌ای‌ انتقادی‌ بر كوششهای‌ دانشمندان‌ علوم‌ سیاسی‌ در زمینه‌ فهم‌ سیاست‌ در كشورهای‌ كمتر توسعه‌ یافته‌ فراهم‌ می‌آورد.هر چند این‌ كتاب‌ گستره‌ بسیار گسترده‌ای‌ از نمونه‌های‌ تجربی‌ از كشورهای‌ گوناگون‌ در چند قاره‌ را ارائه‌ می‌دهد،ولی‌ تمركز اصلی‌ آن‌ بر موضوعها و مباحثاتی‌ است‌ كه‌ از دهه‌ 1950 میلادی‌ بر علوم‌ اجتماعی‌ مربوط‌ به‌ سیاست‌ جهان‌ سوم‌ مسلط‌ بوده‌اند و به‌ و یژه‌ به‌ ارزیابی‌ نظریه‌های‌ عمده‌ای‌ می‌پردازد كه‌ این‌ كوشش‌ را، برای‌ ارائه‌ مفهومی‌ نظام‌مند و دقیق‌ از توسعه‌ سیاسی‌، تبیین‌ كرده‌اند.

مقصود اصلی‌ ما از مفهوم‌ فرهنگ‌ همانطور كه‌ در فصل‌ اول‌ توضیح‌ داده‌ خواهد شد، معانی‌ پدید آمده‌ و تعمیم‌ یافته‌ در یك‌ جامعه‌ است‌. اگر انسان‌ ماهیت‌ اصلی‌ وجود خود را با معنی‌ آفرینی‌ متجلی‌ سازد، معانی‌ خلق‌ شده‌ توسط‌ او در هر دوران‌ تاریخی‌، جوهره‌ و بنیاد فرهنگ‌ را تشكیل‌ می‌دهد. البته‌ مهمترین‌ معنایی‌ كه‌ انسان‌ می‌آفریند درباره‌ وجود خود اوست‌ و این‌ گوهر اصلی‌ و هسته‌ مركزی‌ مفهوم‌ فرهنگ‌ است‌. دیدگاه‌ پایه‌ای‌ كه‌ در هر جامعه‌ در دوره‌های‌ تاریخی‌ مختلف‌ درباره‌ بشر شكل‌ می‌گیرد، پایه‌ و اساس‌ فرهنگ‌ آن‌ جامعه‌ است‌. بنابراین‌ مراد ما از فرهنگ‌، معانی‌ خلق‌ شده‌ در یك‌ جامعه‌ به‌ خصوص‌ درباره‌ انسان‌ و جایگاه‌ اجتماعی‌ اوست‌.

بررسی‌ مفاهیم‌ منازعاتی‌ كه‌ در روابط‌ بین‌الملل‌ بر مبانی‌ احتراز از تضاد Conflict Avoidance ، بر انگیختن‌ تضاد Conflict Provocation و حل‌ و فصل‌ تضاد Conflict Resolution شكل‌ می‌گیرند، نخستین‌ هدف‌ این‌ فصل‌ است‌. تحقق‌ چنین‌ هدفی‌ ما را بر آن‌ می‌دارد تا نگرشهایی‌ را مدنظر قرار دهیم‌ كه‌ در این‌ زمینه‌ وجود دارند. من‌ این‌ پدیده‌ها را از دیدگاه‌ واقع‌گرایی‌، نوواقع‌گرایی‌ و كثرت‌گرایی‌ / كاركردگرایی‌ بررسی‌ كرده‌ همچنین‌ آنها را از دید جامعه‌ جهانی‌ (تئوری‌ نیازها) و نئوماركسیسم‌ و جهانمداری‌ نو از آن‌ روی‌ مورد تجزیه‌ و تحلیل‌ قرار داده‌ام‌ كه‌ هریك‌ از اندیشه‌ها و نگرشهای‌ یاد شده‌ به‌ گونه‌ای‌ بر نظریه‌ روابط‌ بین‌الملل‌ تأثیر چشمگیری‌ گذاشته‌ است‌. هدف‌ دیگر این‌ مبحث‌، آشنایی‌ با وجوه‌ تشابه‌ و افتراق‌ موجود در ماهیت‌ پدیده‌ تضادی‌ است‌ كه‌ بر مبنای‌ مكتبهای‌ مزبور شكل‌ گرفته‌ باشد. چنین‌ راه‌ كاری‌ دستمایه‌ ایجاد چارچوب‌ گسترده‌تری‌ می‌شود كه‌ بر اساس‌ آن‌ می‌توان‌ اهمیت‌ تضاد را در عرصه‌ تئوری‌ روابط‌ بین‌الملل‌ دریافت‌.

با آنكه‌ جمهوری‌ اسلامی‌ ایران‌ سالهاست‌ هدف‌ تحریمهای‌ اقتصادی‌ است‌، با این‌ حال‌ بسیار كم‌ با دید علمی‌ به‌ این‌ مسئله‌ توجه‌ شده‌ است‌. تقریباً تمامی‌ مباحثی‌ كه‌ در زمینه‌ تحریم‌ اقتصادی‌ صورت‌ گرفته‌، توصیفی‌ و یا بصورت‌ تحلیل‌ خبر است‌. به‌ همین‌ دلیل‌ تاكنون‌ یك‌ مجموعه‌ علمی‌ كه‌ ارائه‌ كننده‌ بینش‌ علمی‌ همراه‌ با قدرت‌ نسبی‌ تبیین‌ باشد نیز عرضه‌ نشده‌ است‌. درحالی‌ كه‌ تحریم‌های‌ اقتصادی‌ چیز جدیدی‌ نیست‌، حداقل‌ از بعد از جنگ‌ جهانی‌ اول‌ به‌ این‌ سو، تحریم‌ اقتصادی‌ به‌ عنوان‌ ابزار قوی‌ در سیاست‌ خارجی‌ كشورها مطرح‌ شده‌ است‌؛ محققین‌ سیاست‌ بین‌الملل‌ و روابط‌ بین‌الملل‌ نیز با مطالعه‌ مجموعه‌ موارد تحریم‌های‌ اقتصادی‌ با شیوه‌ استقرائی‌ سعی‌ كرده‌اند نوعی‌ نظریه‌های‌ نسبتاً عام‌ بدست‌ دهند. اگرچه‌ بسیاری‌ از این‌ مباحث‌ توصیف‌ انواع‌ تحریم‌ براساس‌ مبانی‌ مختلف‌ است‌، ولی‌ بخش‌ قابل‌ توجهی‌ نیز به‌ منظور علت‌یابی‌ و مشخص‌ نمودن‌ چگونگی‌ اِعمال‌، اجرا و میزان‌ موفقیت‌ تحریمها است‌.