انقلاب‌ مشروطیت‌ كه‌ دوره‌ جدیدی‌ از تاریخ‌ ایران‌ با آن‌ آغاز شد، علاوه‌ بر ایجاد تحول‌ عمومی‌ در مركز، در هر یك‌ از ایالات‌ بازتاب‌ متفاوتی‌ داشت‌ كه‌ در پی‌ آن‌، حوادث‌ سیاسی‌ ـ اجتماعی‌ گوناگونی‌ را در آنها پدید آورد.
ایالت‌ فارس‌ از جمله‌ مناطقی‌ بود كه‌ به‌ سبب‌ موقعیتش‌ و تركیب‌ نیروهای‌ متنفذ داخلی‌ و خارجی‌ در آن‌، با وقایع‌ پرفراز و نشیبی‌ روبه‌رو گشت‌. این‌ وقایع‌ گاه‌ رویدادهای‌ سیاسی‌ مركز را تحت‌الشعاع‌ قرار داد و گاه‌ نیز در روابط‌ بین‌المللی‌، به‌ویژه‌ رابطه‌ با دولت‌ بریتانیا، تأثیر گذارد.

خلیج‌فارس به دلیل موقعیت ژئواكونومیك و ژئواستراتژیك همواره مورد توجه قرار داشته است. افزایش مصرف انرژی جهان همزمان با افول ذخایر نفتی سایر نقاط جهان روز به روز بر اهمیت خلیج‌فارس به عنوان اصلی‌ترین مركز تأمین انرژی جهان می‌افزاید.
انرژی تأثیر مستقیم بر رشد اقتصاد و به تبع آن رفاه وامنیت ملی كشورها دارد و آمریكا به عنوان بزرگترین مصرف كننده انرژی جهان شدیداً از تغییرات و نوسانات در عرضه انرژی متأثر خواهد شد لذا دستیابی به انرژی مطمئن و مستمر جزء اهداف حیاتی ایالات متحده به شمار می‌رود. از سویی دیگر نقش انرژی در ساختار امنیتی خلیج‌فارس نیز غیرقابل چشم‌پوشی است نفت در ثبات سیاسی، رفاه اقتصادی و نهایتاً بقای كشورهای خلیج‌فارس نقش كلیدی ایفا می‌كند.

دریای‌ سرخ‌ و خلیج‌فارس‌ هر دو جزء منطقه‌ خاورمیانه‌ به‌ شمار می‌روند و در نظریه‌های‌ ژئوپولیتیكی‌ بخشی‌ از هلال‌ حاشیه‌ای‌ محسوب‌ می‌شوند. این‌ دو آبراه‌ ارتباط‌ و پیوند نزدیك‌ با یكدیگر دارند و مسایل‌ یكی‌ بر دیگری‌ تأثیرگذار است‌. ازسوی‌ دیگر تسلط‌ بر یكی‌ از این‌ آبراه‌ها از سوی‌ قدرت‌های‌ بزرگ‌،همواره‌ مستلزم‌ تسلط‌ بر دیگری‌ بوده‌ است‌.
3 نقطه‌ كلیدی‌ و استراتژیك‌ این‌ دو آبراه‌ یعنی‌ كانال‌ سوئز، تنگه‌ باب‌المندب‌ و تنگه‌ هرمز همیشه‌ در استراتژی‌های‌ بحری‌ حایز اهمیت‌ بوده‌اند. به‌ همین‌ دلیل‌ از سپیده‌ دم‌ تاریخ‌ تاكنون‌ خلیج‌فارس‌ و دریای‌ سرخ‌ به‌ عنوان‌ دو آبراه‌ استراتژیك‌ مورد توجه‌ قدرت‌های‌ بزرگ‌ قرار گرفته‌اند. هخامنشیان‌، ساسانیان‌، پرتقالی‌ها، فرانسوی‌ها، انگلیسی‌ها و آمریكایی‌ها هر یك‌ مدتی‌ بر این‌ آبراه‌ها مسلط‌ بوده‌ و یا اعمال‌ نفوذ كرده‌اند.

شش‌ كشور عربی‌ حوزه‌ خلیج‌ فارس‌ یعنی‌ امارات‌ عربی‌ متحده‌، بحرین‌، عربستان‌ سعودی‌، عمان‌، قطر و كویت‌ در ماه‌ می‌ 1981 ایجاد شورایی‌ بین‌ خود را با عنوان‌ «شورای‌ همكاری‌ كشورهای‌ عربی‌ خلیج‌ فارس‌ (ن‌)» اعلام‌ كردند.
این‌ شش‌ كشور به‌ استثنای‌ عربستان‌ سعودی‌ طی‌ دهه‌های‌ 50 و 60 و اوایل‌ دهه‌ 70 قرن‌ بیستم‌ میلادی‌ به‌ استقلال‌ رسیدند. عمان‌، امارات‌، قطر و بحرین‌ به‌ ترتیب‌ در سالهای‌ 1951، 1971 و 1972 پس‌ از فسخ‌ معاهداتی‌ كه‌ این‌ سرزمین‌ها را تحت‌الحمایه‌ انگلستان‌ قرار می‌داد به‌ استقلال‌ رسیدند. به‌طور نمونه‌، كویت‌ در سال‌ 1961 پس‌ از فسخ‌ قرارداد سال‌ 1899 بین‌ آن‌ شیخ‌نشین‌ و انگلستان‌، به‌ استقلال‌ رسید. لذا عدم‌ استقلال‌ پیش‌ از این‌ و وابستگی‌ امنیت‌، اقتصاد و... این‌ كشورها به‌ خارج‌ از منطقه‌ یكی‌ از عوامل‌ مشترك‌ این‌ كشورها به‌ حساب‌ می‌آمد و طبیعی‌ است‌ كه‌ هر یك‌ به‌ نوبه‌ خود در راستای‌ تشكیل‌ یك‌ اتحادیه‌ برای‌ حفظ‌ منافع‌ مشترك‌ اقداماتی‌ صورت‌ داده‌ باشند.

نادر موجودی‌ آمیخته‌ از قدرت‌ اراده‌ و تصمیم‌ و شجاعت‌ از یكسو و از طرف‌ دیگر مردی‌ بانبوغ‌ نظامی‌ و در عین‌ حال‌ دارای‌ قساوت‌ و سنگدلی‌ و طمع‌ و دنائت‌ بود. دورانی‌ كه‌ در كشاكش‌ آن‌ نادرقلی‌ افشار به‌ صحنه‌ آمد یكی‌ از دوره‌های‌ مخوف‌ و پیچیده‌ و عجیب‌ تاریخ‌ میهن‌ ماست‌ است‌ كه‌ در طی‌ آن‌، ایران‌ و ایرانی‌، آزمونی‌ بزرگ‌، سنگین‌ و پرتعب‌ را پشت‌ سر گذاشت‌.
نادر درست‌ در هنگامی‌ ظاهر شد كه‌ روح‌ ملی‌خوار و خفیف‌ شده‌ ، و امیدها به‌ یأس‌ و ناكامی‌ گرائیده‌ بود. انحطاط‌ و از هم‌ پاشیدگی‌ نظام‌ سلطنتی‌ مرشدزادگان‌ صفوی‌ بیش‌ از آن‌ بود كه‌ كسی‌ در انتظار نجات‌ مملكت‌ از سوی‌ حكمفرمایان‌ حاكم‌ بر اوضاع‌ دلخراش‌ باشد.

نهمین‌ همایش‌ بین‌المللی‌ خلیج‌فارس‌ در برهه‌ای‌ برگزار شد كه‌ سال‌ قبل‌ از آن‌، رهبران‌ كشورهای‌ اسلامی‌ به‌ منظور شركت‌ در هشتمین‌ اجلاس‌ سران‌ سازمان‌ كنفرانس‌ اسلامی‌ به‌ تهران‌ سفر كرده‌ بودند. سفری‌ كه‌ به‌ نوبه‌ خود در گشودن‌ صفحه‌ جدیدی‌ از روابط‌ فیمابین‌ كشورهای‌ منطقه‌ نقش‌ بسزایی‌ داشت‌. همچنین‌ همزمان‌ با برگزاری‌ این‌ همایش‌، كشورمان‌ شاهد افزایش‌ رفت‌ و آمد مسؤولان‌ بلندپایه‌ كشورهای‌ منطقه‌ به‌ تهران‌ و دعوت‌ سران‌ آنان‌ از ریاست‌ محترم‌ جمهوری‌ اسلامی‌ ایران‌ برای‌ انجام‌ دیداری‌ از آن‌ كشورها بود و بدین‌ ترتیب‌ اولین‌ نتایج‌ سیاست‌ تنش‌زدائی‌، اعتمادسازی‌ و مشاركت‌ جمهوری‌ اسلامی‌ ایران‌ در منطقه‌ به‌ منصه‌ ظهور رسیده‌ بود. در یك‌ جمله‌ می‌توان‌ گفت‌ وضعیت‌ ویژه‌ منطقه‌ استراتژیك‌ خلیج‌فارس‌ برای‌ كارگزاران‌ پایه‌های‌ نظام‌ همگرایی‌ در سایه‌ تكیه‌ بر مشتركات‌ و به‌ حاشیه‌ راندن‌ سوءتفاهمها، از جهات‌ مختلف‌ آماده‌ و مساعد شده‌ بود.

جنگ‌ عراق‌ با ایران‌ «علت‌» زیر بنایی‌ دومین‌ جنگ‌ خلیج‌ فارس‌ بود. این‌ جنگ‌ در چند جنبه‌ ـ مهم‌ رفتار عراق‌، واكنش‌ یا انفعال‌ جامعه‌ بین‌المللی‌ و نیز تأثیر عمیقی‌ كه‌ بر شرایط‌ خاص‌ عراق‌ و جاه‌طلبیهای‌ منطقه‌ای‌ آن‌ و اثری‌ كه‌ بر صف‌بندیهای‌ منطقه‌ای‌ نهادـ صدام‌ را برای‌ دومین‌ جنگ‌ افتضاح‌آمیز در طول‌ یك‌ دهه‌ برانگیخت‌. بعد از محكومیت‌ مصر به‌ دلیل‌ توافق‌ «جداگانه‌» كمپ‌دیوید در سال‌ 1978، عراق‌ با اغتنام‌ فرصت‌ خود را برای‌ رهبری‌ اعراب‌ مطرح‌ ساخت‌. متعاقب‌ آن‌، تصمیم‌ عراق‌ برای‌ حمله‌ به‌ ایران‌ (واز دید عراق‌ برای‌ جلوگیری‌ از تهاجم‌ ایران‌) رانیز باید جلوه‌گری‌ مضاعفی‌ برای‌ رهبری‌ اعراب‌ به‌ شمار آورد. صدام‌ در انجام‌ این‌كار از اوج‌ اغتشاش‌ سیاستهای‌ منطقه‌ای‌ و در زمانی‌ به‌ بهره‌برداری‌ پرداخت‌ كه‌ انقلاب‌ اسلامی‌ ایران‌ و بحران‌ گروگان‌گیری‌ و تجاوز شوروی‌ به‌ افغانستان‌ با هم‌ تركیب‌ شده‌بود و حوادث‌ را پیش‌بینی‌ناپذیر و خطرناك‌ ساخته‌ بود.

گرچه‌ روابط‌ ایران‌ و انگلیس‌ قبل‌ از پادشاهی‌ شاه‌عباس‌ اوّل‌ و از زمان‌ شاه‌ طهماسب‌ آغاز شده‌ بود، اما از دوران‌ شاه‌ عباس‌ اول‌ ارتباطات‌ از لحاظ‌ سیاسی‌ و اقتصادی‌ در چارچوپ‌ مقررات‌ و قرارداد درآمد. چنانكه‌ گذشت‌ در دوران‌ صفویه‌ رقابت‌ قدرتهای‌ استعمارگر در منطقه‌ خلیج‌ فارس‌ همچنان‌ ادامه‌ داشت‌. انگلیسیها كه‌ در اواخر قرن‌ 17م‌، برای‌ مدتی‌ نفوذ خود را در منطقه‌ به‌ واسطه‌ ظهور رقیب‌ قدرتمندی‌ چون‌ هلند ازدست‌ داده‌ بودند به‌ موازات‌ تضعیف‌ این‌ رقیب‌ دوباره‌ قدرت‌ دیرین‌ خود را بازیافتند و رابطه‌ تجاری‌ خود را با ایران‌ همچون‌ گذشته‌ حفظ‌ كردند. با سقوط‌ اصفهان‌ در سال‌ 1135ه.ق‌ و غلبه‌ نیروهای‌ محمود افغان‌، سلسه‌ صفوی‌ عملاً سقوط‌ كرد و حدود ده‌ دوازده‌ سال‌ طول‌ كشید تا نادر بر اریكه‌ سلطنت‌ نشست‌ و زنگ‌ خطر را برای‌ انگلستان‌ و دیگر دول‌ دیگر به‌ صدا درآورد.

در بخش‌های‌ گوناگون‌ منطقه‌ خلیج‌فارس‌، اختلافات‌ مرزی‌ وجود دارند كه‌ بالقوه‌ به‌ اندازه‌ بحران‌ سالهای‌ 1991-1990 كویت‌ انفجار آمیزند. در عصر جدیدِ بی‌ثباتی‌های‌ امنیتی‌ منطقه‌ خلیج‌فارس‌، نظام‌ متغیر جهانی‌ كه‌ در سال‌ 1991 با فروپاشی‌ اتحاد شوروی‌ و پیروزی‌ بی‌سابقه‌ عملیات‌ ائتلاف‌ نظامی‌ تحت‌ رهبری‌ آمریكا در خلیج‌فارس‌ به‌ ملموس‌ترین‌ شكل‌ ممكن‌ رخ‌ نمود، بعد جدیدی‌ به‌ اختلافات‌ سرزمینی‌ و مرزی‌ منطقه‌ افزود. اهم‌ آسیب‌پذیری‌های‌ منطقه‌ خلیج‌فارس‌ كه‌ ناشی‌ از این‌ شرایط‌ نوین‌ می‌باشند، مطالعه‌ جامع‌ بخش‌هایی‌ از منطقه‌ كه‌ مورد اختلاف‌ سرزمینی‌ و مرزی‌ هستند را ایجاب‌ می‌كنند.

اوزبكان‌ از اعقاب‌ جوجی‌ پسر ارشد چنگیز خان‌ مغول‌ هستند. اوزبك‌ نام‌ یكی‌ از امرای‌ این‌ خاندان‌ بوده‌ كه‌ پسر طغرل‌ بن‌ ایبه‌ خواجه‌ (منگوتیمور) است‌ و جمیع‌ الوس‌اوزبك‌ به‌ وی‌ منسوبند و بازماندگانش‌ نیز به‌ همین‌ نام‌ شناخته‌ شده‌اند. اصطلاح‌ اوزبك‌ قبل‌ از اینها به‌ مردمی‌ نسبت‌ داده‌ می‌شد كه‌ تحت‌ حكومت‌ خانان‌ "آق‌ اردو" بودند و از آن‌ به‌ بعد مردم‌ تحت‌ تصرف‌ اوزبك‌خان‌ را "اوزبك‌" نامیدند.
مؤسس‌ سلسله‌ اوزبكان‌ معاصر صفوی‌، شیبك‌خان‌ است‌ كه‌ جدش‌ ابوالخیرخان‌ "وی‌ را شیبان‌ نامید و لقب‌ شاه‌ بخت‌ گذاشت‌،" به‌ همین‌ جهت‌ خانان‌ این‌ سلسله‌ را امرای‌ شیبانی‌ نیز گفته‌اند و شیبان‌ پسر پنجم‌ جوجی‌ بود.