تنوع و تکثر قومی در پهنه اتحاد شوروی سابق یکی از ویژگی‌های این امپراطوری مضمحل بود. ساختار حکومتی، سیاسی و اداری این امپراطوری تنها بر مبنای «هویت قومی» ساکنان آن بنا نهاده شده و حاصل آن 15 جمهوری بود که هر کدام یک قوم را نمایندگی می کردند. بسیاری از تحلیلگران، تنوع قومی و ساختار سیاسی مبتنی بر آن را از جمله دلایل فروپاشی اتحاد شوروی سابق می دانند. اکنون فدراسیون روسیه به عنوان وارث اتحاد شوروی سابق و کشوری که الگوی قومی اتحاد شوروی را همچنان حفظ کرده است، با تهدیدات مشابه مواجه می باشد که مثال بارز آن جنگ چچن در طول سالهای گذشته و گرایشات پایدار واگرائی در دیگر جمهوری ها می باشد. در واقع تنوع قومی یکی از منابع تهدید علیه امنیت ملی روسیه محسوب می شود. با توجه به اهمیت و نقش روزافزون روسیه، در صحنه جهانی شناخت هرچه بیشتر این کشور به ویژه مبانی شکل دهنده آن می تواند ما را در ارزیابی دقیق تر آینده تحولات همسایه شمالی یاری نماید.